آخرین نوشته ها
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

آمار بازدید
چکیده: مسیر جغرافیایی کاروان اسرای اهل بیت (ع) از کوفه تا شام، از موضوعات تاریخی مرتبط با مسئله اربعین حسینی است که درباره آن، میان پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد و هر یک از آنان، یکی از سه مسیر مستقیم (از طریق بادیه شام)، میانی (به موازات رود فرات) و سلطانی را به عنوان مسیرِ کاروان اسرا برگزیده‌اند. در این نوشتار با اشاره به وجود زیارتگاه‌های متعددی منسوب به سر...
يكشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۹:۲۴
چکیده: در این نوشتار، دو لوح آهنی با کتیبه‌های خط کوفی، متعلق به درهای آستان حضرت عبدالعظیم و برج طغرل معرفی شده است. از بانیان این دو کتیبه، به عنوان عبدالصمد بن فخراور و عبدالوهّاب بن فخراور قزوینی یاد شده و نویسنده مقاله تلاش کرده است میان این دو ارتباط برقرار کند. کلیدواژه: کتیبه، خط کوفی، مقبره، معماری اسلامی، شهرری، آستان حضرت عبدالعظیم، برج...
يكشنبه ۷ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۵:۰۷
مقدمه دو منطقه اردن و فلسطین، نام دو «جُند» از اجناد چهارگانه سرزمین شام در سده‌های نخست اسلامی بوده است. دو جُند دیگر شام، دمشق و حمص بوده‌اند. این دو جند، بخش‌های جنوبی شام را شامل می‌شده و امروزه هر یک، به کشور مستقلی تبدیل شده است. برخی شواهد تاریخی نشان می‌دهد كه از سده چهارم هجری، هم‌چون مناطق دیگری از شام (به ویژه شهر حلب)، تشیع در اردن و فلسطین نیز...
سه شنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۰۴
قبرستان بقیع بی‌تردید مقدس‌ترین قبرستان نزد مسلمانان از زمان شکل‌گیری جامعه اسلامی پس از مهاجرت رسول خدا (ص) به مدینه منوره تا زمان حاضر بوده است. در طول این مدت، اهمیت و تقدس اصلی بقیع ناشی از وجود گنبدها و زیارتگاه‌های متعدد حاوی قبور شماری از اهل بیت (ع) و نزدیکان رسول خدا (ص) و دیگر شخصیت‌های مقدس بوده است. از میان این زیارتگاه‌ها نیز، مهم‌ترین آنها گنبد و...
شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۳۸
گروه تروریستی داعش از زمان ظهور در عراق، آسیب‌های جدی و جبران‌ناپذیری به میراث تاریخی این کشور وارد کرده است. افزون بر آثار و بناهای باقی‌مانده از تمدن‌های باستانی باشکوه موجود در شمال خاک عراق که به دست داعش تخریب و نابود شده‌اند، این گروه دست به تخریب شماری از بناهای معماری بسیار نفیس و ارزشمند دوره اسلامی در مناطق تحت تصرف خود زده است که از آن جمله می‌توان...
جمعه ۶ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۵۸
بسیاری از زیارتگاه‌های مجهول الهویّه یا زیارتگاه‌هایی که به طور مشخص در محل قبور پیشوایان مذهبی و شخصیت‌های دینی شناخته شده ساخته نشده‌اند، معمولاً به نام‌هایی خاص و نامألوف شهرت دارند و برای چگونگی پیدایش آنها نیز روایت‌های مردمی و داستان‌های عامیانه‌ای شکل می‌گیرد که با توجه به دو ویژگی شفاهی و عامیانه بودن آنها، معمولاً کمتر شانس ثبت و ضبط شدن در...
پنجشنبه ۲۹ تير ۱۳۹۶ ساعت ۸:۳۵
در موزه هنر ترک و اسلام در استانبول، صندوقچه قبر چوبی بسیار نفیس و زیبایی از دوره سلاجقه آناتولی نگه‌داری می‌شود که از مقبره سید محمود حیرانی در «‌آقشهر» Akşehir (واقع در حدود 100 کیلومتری شمال غربی شهر قونیه) به این موزه منتقل شده است. بر اساس کتیبه موجود بر پیشانی صندوقچه، صاحب این قبر شخصی به نام نجم‌الدین احمد بن مسعود، درگذشته 649ق است که برادر سید محمود حیرانی...
يكشنبه ۴ تير ۱۳۹۶ ساعت ۴:۰۸
در سرزمین فلسطین، از دیرباز مزارهایی منسوب به امام علی (ع) وجود داشته است که برخی از آنها در گذر زمان از بین رفته و برخی دیگر تا به امروز باقی مانده است. از جمله مزارات از بین رفته، می‌توان به «مشهد» یا مسجد موجود در مجاورت چشمه مقدّس موسوم به «عین البَقَر» در شهر عکّا اشاره کرد که بنا بر گزارش علی بن ابی‌بکر هروی (درگذشته ۶۱۱ق)، در زمان اشغال این شهر به دست...
چهارشنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۹:۴۳
در موزه آقاخان در تورنتو، یک لوح چوبی کتیبه‌دار به طول 138 و عرض (ارتفاع) 52 سانتی‌متر و به شماره ثبت akm 00635 وجود دارد که تا کنون در برخی از کاتالوگ‌های این موزه معرفی شده است. نویسندگان این کاتالوگ‌ها، این اثر را شبیه نمونه‌های موجود در ناحیه مازندران تشخیص داده و آن را احتمالاً متعلق به یکی از زیارتگاه‌های این منطقه دانسته‌اند. The Path of Princes, p. 250. این لوح شامل دو...
يكشنبه ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۵۲
«حصن کیفا» (حَسَن کِیف Hasankeyf امروزی) شهری تاریخی است واقع در ساحل رود دجله، در استان بَطمان Batman در جنوب شرقی ترکیه. این شهر در سده ششم هجری مرکز امارت آل اَرتُق (495-629ق) بوده است و در متون تاریخی دوره اسلامی می‌توان شخصیت‌هایی را منسوب به این شهر سراغ گرفت که با نسبت «حصکفی» از آنها یاد شده است. از مشهورترین این اعلام می‎توان از علاءالدین حصکفی (درگذشته 1088ق)، فقیه...
دوشنبه ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۳۹
نقش نام مبارک حضرت علی (ع) به خط کوفی بنایی، از تزئینات رایج در بناهای آیینی و یادمانی در ایران به شمار می‌آید. آقای دکتر غلامحسین معماریان در کتاب ارزشمند خود «نام علی (ع) در معماری اسلامی ایران با روش خط بنایی»، تصاویر نمونه‌های متعددی از نقوش تزئینی نام حضرت علی (ع) را گردآوری و منتشر کرده است. با این حال مؤلف محترم این کتاب، نمونه‌هایی نسبتاً کهن و بسیار مهم از...
سه شنبه ۲۲ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۳۰
چکیده: دو قطعه کاشی زرین‌فام، متعلق به لوح مزار عالمی به نام قاضی جلال‌الدین عبدالملک در موزه بریتانیا وجود دارد که افتادگی قطعه سوم این لوح، شناسایی شخصیت آن را دشوار می‌سازد. با این حال، نویسنده مقاله بر این باور است که صاحب این لوح مزار، از رجال شیعه کاشان در اواخر سده هفتم و اوایل سده هشتم هجری است که جدّ اعلای وی قاضی عبدالجبار طوسی (درگذشته 529ق)، سرسلسله...
يكشنبه ۲۲ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۵۰
مقدمه امام فخرالدین رازی (544-606ق)، از برجسته‌ترین و مشهورترین متکلّمان مسلمان به شمار می‌آید که تأثیرگذاری فراوانی در جریان فکری و کلامی اهل سنّت داشته است. جایگاه علمی ویژه وی عاملی بوده است تا در زمان حیات خود، مورد توجه صوفیان و عارفان مشهور و شناخته شده معاصر خویش قرار گیرد و برخی از آنان به نوشتن نامه‌هایی به وی اقدام کنند. از میان مکتوبات بزرگان اهل تصوف...
جمعه ۶ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۵:۳۵
پیش از این در مقاله دیگری که در شماره نخست فصلنامه نقد کتاب فقه و حقوق منتشر شد، منظومه‌ای فارسی را در اصول و فروع دین تصحیح کردیم که در دوره صفوی سروده شده و سُراینده آن شاعری به نام حافظی بوده است. در مقدمه همان مقاله، چند منظومه فارسی دیگر در فقه شیعه را معرفی کردیم که متعلق به دوره صفوی و پس از آن بوده‌اند. در میان منظومه‌های معرفی شده، به منظومه‌ای از دوره...
جمعه ۲۲ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۰۰
نزهة القلوب، اثر حمدالله مستوفی (حدود 680 – حدود 750ق)، گرچه بیشتر به عنوان یک منبع جغرافیایی شناخته و معرفی شده، اما در واقع یک اثر چنددانشی است که علاوه بر جغرافیا، موضوعات دیگری را نیز از قبیل هیئت، طبیعیات و خواص اشیاء در بر دارد. البته بخش جغرافیایی نزهة القلوب، در مقایسه با سایر بخش‌های كتاب از اهمیت ویژه و فوق‌العاده‌ای برخوردار است و با توجه به اطلاعات...
چهارشنبه ۶ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۹:۱۴