حلقه کاتبان kateban.com kateban.com تأملی در مسیر کاروان اسرای اهل بیت (ع) http://ganjineh.kateban.com/post/3422 fa چکیده: مسیر جغرافیایی کاروان اسرای اهل بیت (ع) از کوفه تا شام، از موضوعات تاریخی مرتبط با مسئله اربعین حسینی است که درباره آن، میان پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد و هر یک از آنان، یکی از سه مسیر مستقیم (از طریق بادیه شام)، میانی (به موازات رود فرات) و سلطانی را به عنوان مسیرِ کاروان اسرا برگزیده‌اند. در این نوشتار با اشاره به وجود زیارتگاه‌های متعددی منسوب به سر امام حسین (ع) و دیگر شخصیت‌های اهل بیت (ع)، که در سده ششم هجری در شهرهای واقع در طول مسیر سلطانی وجود داشته، نتیجه گرفته شده که این مسیر، در سده‌های اولیه هجری، به عنوان مسیر احتمالی کاروان اسرای اهل بیت (ع) مشهور بوده است. ]]> kateban.com دو لوح آهنی کتیبه‌دار متعلق به مقابر ری از سده ششم هجری http://ganjineh.kateban.com/post/3417 fa چکیده: در این نوشتار، دو لوح آهنی با کتیبه‌های خط کوفی، متعلق به درهای آستان حضرت عبدالعظیم و برج طغرل معرفی شده است. از بانیان این دو کتیبه، به عنوان عبدالصمد بن فخراور و عبدالوهّاب بن فخراور قزوینی یاد شده و نویسنده مقاله تلاش کرده است میان این دو ارتباط برقرار کند. کلیدواژه: کتیبه، خط کوفی، مقبره، معماری اسلامی، شهرری، آستان حضرت عبدالعظیم، برج طغرل ]]> kateban.com شواهد انتشار تشيع در اردن و فلسطين تا سده ششم هجری (1): تشیع در طبریه و اردن http://ganjineh.kateban.com/post/3416 fa ]]> kateban.com روایتی از نحوه تعامل شیعیان و بقیع شریف http://ganjineh.kateban.com/post/3348 fa ]]> kateban.com زیارتگاه امام محمد دور؛ یادمان شیعی کهنی که به دست داعش از بین رفت http://ganjineh.kateban.com/post/3332 fa ]]> kateban.com روایت عجیب شکل‌گیری زیارتگاه «هفت آهنگران» موصل http://ganjineh.kateban.com/post/3327 fa ]]> kateban.com صندوقچه قبر چوبی حاوی اشعار مولانا در موزه هنر ترک و اسلام http://ganjineh.kateban.com/post/3298 fa ]]> kateban.com تأملی در هویت مزاری منسوب به امام علی (ع) در شهر رمله فلسطین http://ganjineh.kateban.com/post/3276 fa ]]> kateban.com لوح چوبی با کتیبه‌های حاوی اشعار حافظ در موزه آقاخان http://ganjineh.kateban.com/post/3251 fa ]]> kateban.com جابه‌جایی گنبد زینل بیگ و آینده شهر حصن کیفا http://ganjineh.kateban.com/post/3245 fa ]]> kateban.com کهن‌ترین نمونه‌های نقش تزئینی نام علی (ع) در معماری اسلامی http://ganjineh.kateban.com/post/3212 fa ]]> kateban.com لوح مزار قاضی جلال‌الدین عبدالملک از نسل قاضی عبدالجبار طوسی در موزه بریتانیا http://ganjineh.kateban.com/post/3176 fa ]]> kateban.com مکتوب شهاب‌الدین سهروردی به فخر رازی http://ganjineh.kateban.com/post/3151 fa ]]> kateban.com رساله فقه منظوم فارسی؛ سروده حیرتی [مقدمه تصحیح] http://ganjineh.kateban.com/post/3131 fa ]]> kateban.com ضرورت تصحیح انتقادیِ متن کاملِ نزهة القلوبِ حمدالله مستوفی http://ganjineh.kateban.com/post/3097 fa ]]> kateban.com قم و میراثِ فرهنگی از دست رفته‌اش http://ganjineh.kateban.com/post/3012 fa ]]> kateban.com معرفی برخی از کتاب‌های نفیس و نایاب کتابخانه امیرالمؤمنین (ع) در نجف (2): «سفرنامه خراسان اثر ناصرالدین‌شاه» http://ganjineh.kateban.com/post/3010 fa ]]> kateban.com جمال‌الدين وزير (جواد) اصفهانی و خدمات عمرانی وی در حرمين شريفين http://ganjineh.kateban.com/post/2984 fa ]]> kateban.com آگاهی‌هایی درباره تشیع در صعید مصر در سده هفتم هجری بر اساس کتاب الطالع السعید http://ganjineh.kateban.com/post/2960 fa کتاب «الطالع السعید» تألیف کمال‌الدین ادفوی از مهم ترین منابعی است که آگاهی‌های تاریخی ارزشمندی درباره تشیع و برخی اعلام شیعه در منطقه صعید مصر، به ویژه در سده هفتم هجری به دست می‌دهد. نویسنده در نوشتار حاضر، پس از معرفی مختصر کتاب مذکور و مؤلف آن، شواهد و نشانه‌هایی از حضور و انتشار تشیع در این منطقه در سده‌های میانی ارائه می‌نماید. ]]> kateban.com درباره عکسی که در فضای مجازی به عنوان قدیمی‌ترین عکس حرم امام حسین (ع) معرفی شده http://ganjineh.kateban.com/post/2955 fa ]]> kateban.com تشیع در شام: گفت و گوی من با سایت کتابخانه امیرالمؤمنین (ع) در نجف اشرف http://ganjineh.kateban.com/post/2944 fa ]]> kateban.com معرفی برخی از کتاب‌های نفیس و نایاب کتابخانه امیرالمؤمنین (ع) در نجف (1): «آستانه ری: مجموعه اسناد و فرامین» http://ganjineh.kateban.com/post/2927 fa ]]> kateban.com ورود حلقه کاتبان به حلقه ناشران، با کتاب «گر عشق نبودی...» http://ganjineh.kateban.com/post/2904 fa ]]> kateban.com یادداشت‌های پراکنده (1) http://ganjineh.kateban.com/post/2855 fa ]]> kateban.com ملوک شیعه ری و ورامین در دوره ایلخانی http://ganjineh.kateban.com/post/2852 fa ]]> kateban.com عکس قدیمی نویافته‌ای از برج طغرل شهرری http://ganjineh.kateban.com/post/2841 fa ]]> kateban.com قدیم‎ترین کتیبه تهران قدیم http://ganjineh.kateban.com/post/2833 fa ]]> kateban.com مقبره خان خیوه در دروازه دولت تهران http://ganjineh.kateban.com/post/2829 fa ]]> kateban.com انتشار شماره نخست فصلنامه «کتاب‌گزار» http://ganjineh.kateban.com/post/2822 fa ]]> kateban.com خاندان ابن حسام خوافی http://ganjineh.kateban.com/post/2819 fa ]]> kateban.com نگاهی اجمالی به طریقت‌های صوفیانه ایرانی در حلبِ دوره مملوکی http://ganjineh.kateban.com/post/2809 fa ]]> kateban.com مزار دو تن از مشايخ صفويه در لبنان و فلسطين http://ganjineh.kateban.com/post/2805 fa از میان مشایخِ نخستین طریقت صفویه، دو تن از خویشان شیخ صفی‌الدین در سرزمین شام درگذشته و به خاک سپرده شده‌اند. این دو تن عبارت‌اند از برادر وی صلاح‌الدین رشید، و نوه وی خواجه علی سیاه‌پوش؛ که در این نوشتار، به بررسی موقعیت مزاراتِ‌شان می‌پردازیم. ]]> kateban.com بازشناسی شخصيت تاريخی بابا طاهر همدانی http://ganjineh.kateban.com/post/2788 fa ]]> kateban.com عکس‌هایی تاریخی از آرشیو موزه بروکلین http://ganjineh.kateban.com/post/2784 fa ]]> kateban.com اشاره‌ای کهن به مزاری در آذربایجان ایران http://ganjineh.kateban.com/post/2782 fa ]]> kateban.com آثار هنری ایران در مجموعه‌های غربی (8): لوح محراب یزد در موزه هنر لس‌آنجلس http://ganjineh.kateban.com/post/2777 fa ]]> kateban.com عكس‌هایی تاریخی از اماکن مقدس اسلامی در مجموعه ماتسون http://ganjineh.kateban.com/post/2770 fa ]]> kateban.com انتشار «دانشنامه بقیع شریف» http://ganjineh.kateban.com/post/2766 fa ]]> kateban.com آثار هنری ایران در مجموعه‌های غربی (6-7): دو در چوبی منبّت دیگر http://ganjineh.kateban.com/post/2750 fa ]]> kateban.com آثار هنری ایران در مجموعه‌های غربی (4-5): دو در چوبی منبّت در موزه آقاخان http://ganjineh.kateban.com/post/2749 fa ]]> kateban.com بقعه شاه ابوالقاسم دزفول مدفن کيست؟ http://ganjineh.kateban.com/post/2743 fa از اوایل قرن شمسی حاضر تعدادی از پژوهشگران ایرانی و ایران‌شناسان غربی تلاش کرده‌اند به این سؤال که بقعه شاه ابوالقاسم روستای اسلام‌آباد دزفول مدفن کیست، پاسخ دهند، و غالباً آن را آرامگاه یعقوب لیث صفاری دانسته‌اند. هدف این مقاله رد این ادعا و معرفی مدفون واقعی در این بقعه یعنی شیخ ابوالقاسم بن رمضان ـ از عرفا ـ است. ]]> kateban.com آثار و اشیای منسوب به رسول خدا (ص) در ایران http://ganjineh.kateban.com/post/2736 fa ]]> kateban.com آثار هنری ایران در مجموعه‌های غربی (3): درِ چوبی منبت امامزاده سلیمان بن موسی (ع) http://ganjineh.kateban.com/post/2732 fa ]]> kateban.com منظومه در اصول و فروع دین؛ سروده حافظی [مقدمه تصحیح] http://ganjineh.kateban.com/post/2725 fa ]]> kateban.com ترجمه منظومی از مناجات منظوم امیر مؤمنان علیه السلام (از سده نهم) http://ganjineh.kateban.com/post/2722 fa ]]> kateban.com آثار هنری ایران در مجموعه‌های غربی (2): سنگ قدمگاه امام رضا (ع) http://ganjineh.kateban.com/post/2716 fa ]]> kateban.com داعش و میراث مسیحیان شرقی http://ganjineh.kateban.com/post/2707 fa ]]> kateban.com نکته‌ای درباره برج طغرل و تعلق آن به ابراهیم خواص http://ganjineh.kateban.com/post/2691 fa ]]> kateban.com سرقت تزئینات هنری بناهای تاریخی تهران http://ganjineh.kateban.com/post/2690 fa ]]> kateban.com آثار هنری ایران در مجموعه‌های غربی (1): کتیبه برج طغرل http://ganjineh.kateban.com/post/2680 fa ]]> kateban.com طومارِ گواهینامه حج از سده نهم هجری در موزه بریتانیا http://ganjineh.kateban.com/post/2678 fa گواهی‌نامه‌های حج اسنادی بوده‌اند که در گذشته با هدف تصدیق و گواهی حج‌گزاری و ادای مناسک مختلف آن، برای حج‌گزاران صادر می‌شده‌اند و معمولاً به شکل طومارهایی حاوی نقاشی‌هایی از مساجد و اماکن مقدس حرمین شریفین بوده‌اند. نمونه موجود در موزه بریتانیا، از مشهورترین و جالب‌ترین این طومارها به شمار می‌آید. ]]> kateban.com بررسی اعتبار معجزه‌گاه‌های منسوب به امام علی (ع) در عراق http://ganjineh.kateban.com/post/2666 fa در این نوشتار، ضمن معرفی مختصر چهار معجزه‌گاه امام علی (ع) در عراق، شامل «مشهد الشمس» در حلّه، «زیارتگاه جمجمه» در بابِل، «مسجد براثا» در بغداد، و «قطّاره» امام علی (ع) نزدیک کربلا، تلاش شده است تا با تحلیل و مقایسه اقوال و روایات نقل شده در منابع روایی متقدّم شیعه در باب معجزات امام علی (ع) و محل وقوع آنها، میزانِ اعتبار این معجزه‌گاه‌ها و انطباق آنها با این روایات بررسی شود. ]]> kateban.com دو زندگی‌نامه نویافته از بهاءالدین اربلی صاحب کشف الغمة http://ganjineh.kateban.com/post/2662 fa ]]> kateban.com بازشناسی معجزه‌گاه کهن «مشهد البوق» http://ganjineh.kateban.com/post/2642 fa در برخی منابع شیعه ـ از سده ششم ـ از زیارتگاهی به نام «مشهد البوق» یاد شده که در محل وقوع معجزه‌ای از امیر مؤمنان علی (ع) در زمان عزیمت ایشان به صفین بنا شده است. ]]> kateban.com تأملی دوباره درباره مسیر کاروان اسرای اهل بیت (ع) از کوفه تا دمشق http://ganjineh.kateban.com/post/2626 fa ]]> kateban.com بازشناسی محل خیمه‌گاه امام علی (ع) در صفّین http://ganjineh.kateban.com/post/2625 fa برخی مورخان به وجود زیارتگاه یا محل خیمه گاه امام علی (ع) در منطقه صفین اشاره کرده‌اند؛ که در اين یادداشت به شناسایی و معرفی آن پرداخته شده است. ]]> kateban.com پژوهشی در مسیر امام علی ‌(ع) به صفین و محل جنگ صفین http://ganjineh.kateban.com/post/2607 fa بر اساس قول مشهور مبنی بر اینکه روز اول ماه صفر سال 37 هجری آغاز وقوع جنگ صفّین بوده، امروز مصادف است با هزار و چهارصدمین سالروز این واقعه. بدین مناسبت مقاله‌ای را در ارتباط با این رویداد، که به قلم نگارنده این سطور پیش از این در دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی «پژوهشنامه علوی» (شماره 3، بهار و تابستان 1390) منتشر شده، در این وبلاگ باز نشر می‌نمایم. گفتنی است این مقاله با تفصیل بیشتری و همراه با پیوست تصاویر، در قالب کتابی مستقل با عنوان «جغرافیای تاریخی مسیر امام علی (ع) به صفّین» منتشر شده است. ]]> kateban.com آثار هنری و عمرانی اسماعیلیان بُهره هند در عتبات عالیات و زیارتگاه‌های شیعه [بخش2: شام و مصر] http://ganjineh.kateban.com/post/2595 fa این نوشتار، به معرفی اقدامات هنری و عمرانی بُهره‌های داوودی هند ـ دومین فرقه بزرگ اسماعیلیه ـ در عتبات عالیات عراق و زیارتگاه‌های شیعه در شام و مصر، همچون بازسازی اماکن مقدس و نصب ضریح‌های طلا و نقره می‌پردازد و به صورت اجمالی، گونه‌شناسی مکان‌ها و زیارتگاه‌های مورد توجه بهره‌ها و نوع اقدامات صورت گرفته و آثار تولید شده و ویژگی‌های کلی آنها را از منظر هنر و معماری بررسی و تحلیل می‌کند. ]]> kateban.com آثار هنری و عمرانی اسماعیلیان بُهره هند در عتبات عالیات و زیارتگاه‌های شیعه [بخش1: عراق] http://ganjineh.kateban.com/post/2592 fa این نوشتار، به معرفی اقدامات هنری و عمرانی بُهره‌های داوودی هند ـ دومین فرقه بزرگ اسماعیلیه ـ در عتبات عالیات عراق و زیارتگاه‌های شیعه در شام و مصر، همچون بازسازی اماکن مقدس و نصب ضریح‌های طلا و نقره می‌پردازد و به صورت اجمالی، گونه‌شناسی مکان‌ها و زیارتگاه‌های مورد توجه بهره‌ها و نوع اقدامات صورت گرفته و آثار تولید شده و ویژگی‌های کلی آنها را از منظر هنر و معماری بررسی و تحلیل می‌کند. ]]> kateban.com انتشار کتاب «کتیبه‌های نستعلیق تهران» http://ganjineh.kateban.com/post/2590 fa ]]> kateban.com آیا از مثنوی معنوی هیچ نسخه خطی مصوّری وجود ندارد؟ http://ganjineh.kateban.com/post/2580 fa به تازگی از سوی انتشارات گویا، چاپ نفیس و جدیدی از مثنوی معنوی منتشر شده که مزیّن به نقاشی‌های آقای حجّت‌الله شکیبا ـ نقاش معاصر ـ است. در مراسم رونمایی این اثر، یکی از سخنرانان در سخنرانی خود اظهار داشته است که مثنوی معنوی هیچ گاه نسخه مصوّری نداشته و در چاپ حاضر برای نخستین بار تصویرگری شده است. ... ]]> kateban.com نکاتی درباره محمد بن اسماعیل بن امام جعفر صادق (2): سرنوشت و محل وفات وی http://ganjineh.kateban.com/post/2579 fa ]]> kateban.com نکاتی درباره محمد بن اسماعیل بن امام جعفر صادق (1): مسأله حضور وی در ایران http://ganjineh.kateban.com/post/2578 fa ]]> kateban.com بررسی شواهد تشیع اسامة بن منقذ http://ganjineh.kateban.com/post/2558 fa اسامة بن منقذ (488-584) مشهورترین امیر خاندان بنی‌منقذ، که در سده پنجم و ششم هجری، حاکمان قلعه شیزر (نزدیک شهر حماه در شام) بودند، به شمار می‌آید. ما در این نوشتار به بررسی شواهد مختلف تشیّع اسامة بن منقذ پرداخته‌ایم و برخی از این شواهد را برای تشیع وی ناکافی و نادرست دانسته‌ایم؛ اما یافته‌های جدیدی را نیز ارائه کرده‌ایم که مجموع آنها در کنار یکدیگر می‌تواند قراینی بر تشیع اسامة بن منقذ باشد. ]]> kateban.com نقش خاندان حَمّویی در اسلام آوردن ایلخانان http://ganjineh.kateban.com/post/2555 fa ]]> kateban.com نکته‌ای درباره مکتوب سعدالدین حموئی به ابن عربی http://ganjineh.kateban.com/post/2549 fa ]]> kateban.com مکاتیب سعدالدین حموئی (مقدمه تصحیح) http://ganjineh.kateban.com/post/2548 fa ]]> kateban.com منصب «مشیخه» مزار ابراهیم ادهم در نیمه نخست سده دهم http://ganjineh.kateban.com/post/2529 fa اهمیت و جایگاه ویژه مسجد و زیارتگاه ابراهیم ادهم در دوره مملوکی اقتضا کرده است تا برای آن منصب «مشیخه» در نظر گرفته شود. ابن حنبلی در تاریخ خود، دو تن از مشایخ این مزار در نیمه نخست سده دهم هجری را معرفی کرده است. ]]> kateban.com شاخه‌ای از طریقت سهروردیه در منطقه حلب در سده 7 و 8 هجری http://ganjineh.kateban.com/post/2528 fa ]]> kateban.com شواهدی از انتشار طرق تصوف حوزه ایران در حلبِ دوره مملوکی http://ganjineh.kateban.com/post/2518 fa تواریخ محلی و سال‌شماری حوزه شام و مصر در دوره مملوکی، آگاهی‌های فراوان و منحصر به‌فردی درباره طریقت‌های تصوف و مشایخ وابسته به آنها و مریدانشان در این سرزمین به دست می‌دهد. این منابع نشان می‌دهد که خاستگاه جغرافیایی شماری از این طریقت‌ها، ایران و خراسان بوده و آنها در شهر حلب ـ دومین شهر بزرگ شام (پس از دمشق) ـ انتشار و فعالیت داشته‌اند. ]]> kateban.com طریقت صفویه در شام و حلب http://ganjineh.kateban.com/post/2513 fa طریقت صفویه، منسوب به شیخ صفی‌الدین اردبیلی، از طریقت‌های تأثیرگذار تصوّف در ایران است که در زمان حیات شیخ صفی و سپس در دوره جانشینان وی، نه تنها در ایران، بلکه در سرزمین‌های دیگر، از جمله در سرزمین شام و به ویژه شهر حلب انتشار یافت. در این نوشتار، ضمن اشاره به حضور نزدیکان و جانشینان شیخ صفی (از جمله برادر وی صلاح‌الدین رشید و نوه وی خواجه علی) در شام، مهم‌ترین مشایخ و صوفیان طریقت صفویه و خاندان‌های وابسته به آنان در این شهر معرفی می‌گردد و ابعادی از آداب، زندگی و روابط اجتماعی آنان بیان می‌شود. ]]> kateban.com مکتوب سلطان جنید صفوی به ابن شمّاع حلبی http://ganjineh.kateban.com/post/2509 fa سبط ابن عجمی (درگذشته 884ق)، مورخ حلب در قرن نهم هجری، در تاریخ خود، کنوز الذهب فی تاریخ حلب، متن نامه‌ای را از شیخ جنید صفوی نقل کرده که آن را خطاب به شمس‌الدین ابن شمّاع (791-863ق)، از علمای حلب در قرن نهم هجری، نگاشته است. این نامه، از آن‌رو که شاید تنها متن مکتوب به‌جای مانده از آغازگران جنبش سیاسی صفویه، یعنی شیخ جنید و فرزندش شیخ حیدر باشد، از اهمیت استثنائی و ویژه‌ای برخوردار است و به نظر می‌رسد تاکنون از چشم پژوهشگران مطالعات تاریخ جنبش صفویه پنهان مانده است. ]]> kateban.com آخرین فرمان ناصرالدین‌شاه بر سنگ http://ganjineh.kateban.com/post/2501 fa ]]> kateban.com جایگاه دینی قنبر غلام علی(ع) نزد مردم ایران با تکیه بر متون فرهنگ عامه (همراه با تصحیح داستان فتح حبشه) http://ganjineh.kateban.com/post/2494 fa «قنبر» نام غلام با وفای امام علی (ع) است که در نیمه‌ی دوم سده‌ی اول هجری، به دستور حَجّاج بن یوسف ثقفی به شهادت رسیده است. در منابع تاریخی اطلاعات کمی درباره قنبر وجود دارد؛ اما در فرهنگ عامه مردم ایران حضور پررنگی دارد و در بسیاری از فتوّت‌نامه‌ها و ولایت‌نامه‌های فارسی، بارها از وی یاد شده است. همچنین برای وی مجالس روضه و تعزیه نیز برپا می‌شده و بر همین اساس، شبیه‌نامه‌هایی نیز مرتبط با وی وجود دارد. این نوشتار در پی آن است تا با ارائه شواهد متعددی از متون فرهنگ و ادب عامه از قبیل فتوّت‌نامه‌ها، ولایت‌نامه‌ها و شبیه‌نامه‌ها، جایگاه دینی قنبر را نزد مردم ایران نشان دهد. در پایان مقاله نیز در ارتباط با همین موضوع، رساله‌ای دستنويس با عنوان داستان فتح حبشه و مسلمان شدن قنبر بازخوانی و تصحیح شده است. ]]> kateban.com درباره اصل و نسب قنبر غلام امام علی (ع) http://ganjineh.kateban.com/post/2482 fa ]]> kateban.com «تذکره سفرا»، رساله‌ای در شرح حال سفرای عثمانی در تهرانِ عصر فتحعلیشاه http://ganjineh.kateban.com/post/2474 fa ]]> kateban.com «اُنس المُهَجِ» ادریسی و نسخه‌های خطی آن http://ganjineh.kateban.com/post/2468 fa اُنس المُهَج و رَوض الفُرَج، از تألیفات شریف ادریسی، جغرافیدان بزرگ مسلمان در سده ششم هجری است که با وجود اهمیت این اثر از منظر جغرافیای اسلامی و تاریخ نقشه‌نگاری اسلامی، هنوز به طور کامل تصحیح انتقادی نشده است. از این اثر سه نسخه خطی وجود دارد که هر سه به صورت نسخه‌برگردان (فاکسیمیله) چاپ شده است. اما با وجود اینکه چند تن از پژوهشگران و صاحب‌نظران حوزه جغرافیا و میراث اسلامی بر این چاپها مقدمه نوشته‌اند، با این حال در هیچ یک از این مقدمه‌ها حق مطلب درباره این نسخه‌ها ادا نشده است و برخی نکات مهم درباره آن (از قبیل تعیین تاریخ کتابت و مقایسه آنها با یکدیگر) از قلم افتاده است. این نوشتار، ضمن معرفی مختصر ادریسی و آثار وی، به بیان برخی ناگفته‌ها و یافته‌های جدید درباره نسخه‌های خطی انس المهج می‌پردازد. ]]> kateban.com تصويرپردازی آثار منسوب به پیامبر اسلام (ص) در دعانامه‌های مصوّر عثمانی http://ganjineh.kateban.com/post/2466 fa ]]> kateban.com نقش نعلین پیامبر (ص) در مسجد درویشیه دمشق http://ganjineh.kateban.com/post/2458 fa مسجد درویشیه به کاشی‌‌های زیبای موجود در آن شهرت دارد و وجود این کاشی‌ها، آن را به یک بنای تاریخی شاخص تبدیل کرده است. اما چیزی که کاشی‌کاری موجود در این مسجد را از کاشی‌کاری بناهای دیگر متمایز ساخته است، وجود چندین لوح حاوی نقش نعلین (صندل‌های) رسول خدا (ص) است. ]]> kateban.com رساله‌ها و تألیفاتی در باره نعلین پیامبر (ص) http://ganjineh.kateban.com/post/2451 fa از جمله اشیای منسوب به پیامبر (ص)، صندل‌های منسوب به آن حضرت است که در اصطلاح به آن­ها «نعلین» یا «نعال» پیامبر گفته می‌شود. نعلین پیامبر (ص) از دیرباز مورد اهتمام ویژه مسلمانان بوده و تعدادی از علمای اهل سنت درباره آن، رساله‌ها و تألیفات مستقلی نگاشته‌اند که در این نوشتار فهرستی از این آثار ارائه می‌گردد. ]]> kateban.com چند نکته درباره شجاعی مشهدی و معراج‌نامه‌اش http://ganjineh.kateban.com/post/2448 fa ]]> kateban.com نسخه‌های خطی معراج‌نامه شجاعی http://ganjineh.kateban.com/post/2447 fa معراج‌نامه شجاعی مشهدی، از معراج‌نامه‌های منظوم متأخر فارسی است که چاپ‌های سنگی متعددی از آن در دوره قاجار صورت گرفته است. اما نسخه‌های خطی این منظومه بسیار اندک بوده و در این مقاله، سه نسخه خطیِ آن معرفی شده است. ]]> kateban.com کتيبه‌های شيعی از قرن پنجم هجری در شمال سوريه http://ganjineh.kateban.com/post/2444 fa در برخی بناهای باقی‌مانده از دوران گسترش تشيع در شهر حلب و منطقه شمال سوريه، کتيبه‌هايی با مضامين مذهبی شيعی وجود دارد که قدمت برخی از آنها از قرن پنجم هجری است و از کهن‌ترين کتيبه‌های شيعی به شمار می‌آید. ]]> kateban.com نقش نام علی (علیه السلام) در مسجد و مزار ابراهیم ادهم در شهر جبله http://ganjineh.kateban.com/post/2433 fa در مسجد و زیارتگاه ابراهیم ادهم در شهر «جَبله» (در ساحل دریای مدیترانه در غرب کشور سوریه)، سنگ‌نوشته‌ای حاوی نقش نام امام علی (ع) وجود دارد... ]]> kateban.com نقاشی یک زیارتگاه روی کاشی‌های یک سقاخانه در تهران http://ganjineh.kateban.com/post/2426 fa در ضلع شمالی خیابان مولوی تهران، میان چهارراه مولوی و میدان قیام، سقاخانه‌ای به نام «باب الحوائج» از دوره پهلوی اول وجود دارد که بالای آن، یک تابلوی کاشی حاوی نگاره‌ای از یک زیارتگاه وجود دارد. ]]> kateban.com کهن‌ترین نقش کعبه در آثار هنری http://ganjineh.kateban.com/post/2425 fa در زیارتگاه منسوب به ابراهیم مجاب در شهر موصل در شمال عراق، سنگ‌نوشته‌ای حاوی یک تصویر یا نقشه حجّاری شده مسجدالحرام وجود داشته که در نیمه نخست سده بیستم میلادی به موزه آثار اسلامی بغداد منتقل شده است. ]]> kateban.com